pfKMzvfd nMU nkfrn aqy
smfj dI byhqrI leI quhfzy sfQ dI sKq jrUrq hY[[[pMjfbI
pRYWs klwb
qIsrI sflfnf gflf nfeIt
byhwd sPl
pMjfbI mIzIey df kYnyzf
dI qrwkI ivwc mhwqvpUrx rol- mkwlm
torFto (pMjfbI
pRYWs) afpxI ipClI irvfieq nUM kfiem rKidaF pMjfbI pRYWs
klwb afP kYnyzf ny afpxI qIsrI sflfnf gflf nfeIt bIqy
sLukrvfr 23 sqMbr sMn 2005 nUM rYkszyl ivwc siQq
aflIsLfn vuwzbfeIn bYNkuat hfl ivwc bVI DUm Dfm nfl
mnfeI. ies mOky vuwzvfeIn bYNkuaYt hfl swdf pwqr Aupr
afey mihmfnF nfl KcfKwc Biraf hoieaf sI.
bVy sucwjy ZMg
nfl qrqIbI ies gflf nfeIt dI sLurUafq
“mfstr-afP-sYrymnI” sR[ jgdIsL isMG gryvfl ny kIqI, jdoN
AunHF pMjfbI pRYWs klwb dy insLfny aqy iesnMU sQfpq krn
dI loV Aupr ivcfr kIqI. sR[ jgdIsL isMG gryvfl ny afpxy
invykly aMdfjL ivwc ies gflf nfeIt nMU vDIaf ZMg nfl
clfAux leI aflHf sLbdF dI cox kIqI.
AuprMq sR[ gryvfl
ny pMjfbI pRYWs klwb dy sInIar mYNbr sR[ suKimMdr isMG
hMsrf nUM styj Aupr bulfieaf. sR[ hMsrf bfry jgdIsL ny
ikhf ik ieh Auh sLKsLIaq hY ijnF dI AudysLpUrqI sdkf awj
pRYWs klwb ies mukfm qy puwjI hY. sR[ suKimMdr isMG
hmsrf ny styj qoN afey sB mihmfnF nMU jI afieaF afKidaF
pMjfbI pRWYs klwb dI hoNd aqy iesdy insLfinaF bfry
ivcfrF kIqIaF. AunF dwisaf ik jdoN pMjfbI pRYWs klwb dI
poihlI knvYnsLn inafgrf PfljL ivwc krn df Auprflf kIqf
sI qF keI lok kihMdy sn ik agr mIitMg hI krnI hY qF aYzI
dUr jfx dI kI quwk bxdI hY, pr pRYWs klwb dy mYNbr ih
mihsUs krdy sn ik pRYws smfj df aihm aMg hY aqy iesdy
BivwK bfry ivcfr krn leI bVI suihrdqf aqy iekfgrqf dI
loV hY. lokl rih ky sYWl Pon dI bhuqfq hox sdkf aYsI
iekfgrqf sMBv nhIN hY. AunHF kIqIaF ivcfrF df nqIjf hY
ik awj pMjfbI pRWYs klwb bVy asrdfiek ZMg nfl iswK smfj
dI syvf kr rhI hY.
ies mOky qy
pRiswD kflm nvIjL aqy vwK-vwK smfjk muwidaF qy iqwKf
pRqIkrm pRgt krn leI pRiswD vkqf, qfirk Piqh ny afpxy
ivcfr pRgt kridaF ikhf ik kYnyzf vrgy mulkF ivwc vwsx
vfly pMjfbIaF dI pihcfx Drm aDfrq kIqy jfx dI bjfey sFJy
swiBafcfr qy aDfrq hoxI cfhIdI hY.
AunHF ikhf ik
lgBg 60 sfl pihlF qwk ijhVI pMjfbI jLubfn swB dI sFJI
sI, 1947 ivwc Bfrq aqy pfiksqfn nUM imlI ajLfdI qoN bfd
pMjfb do ihwisaF ivwc vMzy jfx kfrx swB qoN ijLafdf
nuksfn pMjfbI jLubfn df hI hoieaf. AunHF dwuK pRgt kIqf
ik pfiksqfn ivcly pMjfb dy vfsIaF ny pMjfbI jLubfn nUM
Auh drjLf nhIN idwqf, ijs dI Auh hwkdfr sI. AunHF dosL
lfieaf ik aijhy lokF ny pfiksqfn ivwc pMjfbI nUM dUjy
drjy dI BfsLf bxf ky rwK idwqf hY.
Drm nUM gYr
jLrUrI ZMg nfl lokF qy Qopy jfx df ivroD kridaF AunHF
mMgtI srkfr dI ies gwl leI bhuq sLlfGf kIqI ik Aus ny
iksy vI dbfa ivwc afey ibnHF ‘sLrIaf’ dy kfnUMn nUM lfgU
nf krn df PYslf kIqf hY. AunHF ikhf ik srkfr df ieh
dlyrfnf PYslf hY, jo swBnF nUM brfbrqf df aiDkfr dyx df
pRqIk hY.
AunHF ikhf ik
nvIaF pIVIaF df BivwK dysL dy lokF vwloN bxfey gey
kfnUMnF aDIn hI surwiKaq hY nf ik kwtV Dfrimk kfnUMnF
aDIn.
smilMgI kfnUMn
nUM jfiejL TihrfAuNidaF AunHF ikhf ik BfvyN ik vwzI
igxqI ivwc musilm aqy iswK BfeIcfrf ies df ivroD kr irhf
hY prMqU swcfeI ieho hY ik jykr asIN Gwt igxqI vrg nfl
sMbMDq hox krky afpxy hwkF dI mMg krdy hF qF sfnUM
dUsiraF dy hwkF df vI iKafl rwKxf cfhIdf hY.
EntYirE dy
pRImIar zfltn mgMtI dI qrPoN smfgm ivwc hfjLr hoey
EntYirE dy trFsport mMqrI hirMdr qwKV horF ikhf ik Auh
pMjfbI pRYWs klwb dy Xogdfn dI sLlfGf krdy hn ikAuNik
ies nfl pMjfbI pwqrkfrI df imafr idno idn AuWcf ho irhf
hY. AunHF afpxy mMqrfly nfl sMbMDq kuJ nvyN PYsilaF dI
jfxkfrI vI idwqI aqy lokF nUM XkIn duafieaf ik hfeIivaF
qy idno idn vDdI trYiPk dI smwisaf nUM hwl krn leI AunHF
dI srkfr pUrI qrFH gMBIrqf nfl ivcfr kr rhI hY.
ies AuprMq sR[
hMsrf ny nYsLnl rYvinAU minstr jfn mkwlm dI jfxkfrI
idwqI. pRDfn mMqrI pfl mfritn dy qYa-sLudf ruJyivaF
kfrx, AunHF dI qrPoN smfgm ivwc muwK mihmfn vwjoN sLfml
PYzrl rYivinAU mMqrI, jfn mkwlm ny ikhf ik ies gwl nUM
JUTlfieaf nhIN jf skdf ik vwzI igxqI ivwc kYnyzf ivwc
vws rhy iswK BfeIcfry dy rol vFg, pMjfbI mIzIaf aqy Kfs
krky vwzI igxqI ivwc CpdIaF pMjfbI aKLbfrF df kYnyzf dI
afriQk aqy smfjk qrwkI ivwc mhqvpUrx Xogdfn hY. afpxy
sMKyp BfsLn ivwc AunHF ikhf ik pMjfbI pRYWs klwb dIaF
gqIivDIaF bfry jfx ky Auh byhwd KusL hoey hn. AunHF ikhf
ik iksy aYQink gruwp dIaF aKLbfrF ivwc ies kdr eykqf dyK
ky Auh bhuq pRBfivq hoey hn.
vrnxXog hY ik
afpxI sQfpnf qoN bfd hr sfl pMjfbI pRYWs klwb dIaF mYNbr
aKLbfrF (pMjfbI post, prvfsI, pMjfb stfr, ngfrf, sFJ
svyrf, pMj pfxI, vqn, torFto itRibAUn aqy afvfjL) vwloN
vwzy pwDr qy gflf nfeIt df afXojn kIqf jFdf hY, ijs ivwc
rfjnIqk nyqfvF qoN ielfvf mwuK Dfrf dy nfmvr pwqrkfrF
aqy smfjk cyqnf leI kMm kr rhy kfrkuMnF nUM vI ivsLysL
qOr qy swdf idwqf jFdf hY aqy AunHF vwloN afpo afpxy
Kyqr ivwc pfey jf rhy Xogdfn bdly snmfnq kIqf jFdf hY.
ies mOky qy muwK
mihmfn jfn mkwlm ny pMjfbI pRYWs klwb dI qrPoN hirMdr
qwKV, gurbKLsL mwlI aqy rUbI Zwlf nUM snmfnq kIqf aqy
bfd ivwc pMjfbI pRYWs klwb dy smUh mYNbrF ny jfn mkwlm
nUM trfPI dy ky snmfnq kIqf.
mfltn gor
spirMgzyl hlky qoN cfr vfr jyqU mYNbr pfrlImYNt gurbKsL
mwlI horF vI afpxy sMKyp ijhy BfsLn ivwc pMjfbI
pwqrkfrqf aqy pMjfbI pRYWs klwb dy smfj pRqI rol dI
sLlfGf kIqI.
brYNptn
sYNtr-spirMgzyl qoN aYm pI, bIbI rUbI Zwlf ny afpxy
ivcfr pRgt kridaF ikhf ik pMjfbI pRYWs klwb dI iksy vI
pRkfr dI shfieqf krky AunHF nUM byhwd KusLI hovygI.
AunHF awgy ikhf ik sfnUM iml ky clxf cfhIdf hY ikAuNik
vMizaf hoieaf smfj kdy vI qrwkI nhIN kr skdf.
zf[ blivMdr
DflIvfl (torFto itRibAUn) ny vI pYRWs klwb dIaF
gqIivDIaF dI jfxkfrI dyx dy nfl-nfl hirMdr qwKV dI
sKLsLIaq bfry sMKyp ivwc cfnxf pfieaf. sRI qwKV ny ies
mOky afpxy sMKyp ijhy BfsLn ivwc dwisaf ik sfzy smfj leI
pMjfbI pRYWs ikMnI aihm hY. AunHF ikhf ik pMjfb pRYWs hI
sfnMU sfiraF nMU msilaF qoN jfxU krvfAuNdI hY.
pMjfbI pRYWs klwb
vwloN gflf nfeIt dy mwuK spFsr myjr isMG nwq (eysLIan
PUz sYNtr) aqy vuwzbfeIn bYNkuat hfl dy mflk jsvMq dfs
horF df snmfn hirMdr qwKV horF hwQoN krvfieaf igaf.
ies qoN bfd sfl
2004-05 dy pYWRs klwb dy koafzInytr rijMdr sYxI (prvfsI)
horF ipCly klwb dI ipCly sfl dI irport pVidaF ikhf ik
ipCly sfl dOrfn vI aKLbfrF dy sMpfdkF dI smwisafvF,
afriQk pihlU aqy smfj pRqI mIzIey dI ijLMmyvfrI vrgy
ivisLaF qy zUMGI crcf krn qoN ielfvf pRYWs klwb ny dysL
aqy ivdysL qoN afAux vfly rfjnIqk, smfjk aqy Dfrmk lIzrF
qoN ielfvf klkfrF nUM afpxI gwl df sFJf plytPfrm vI
muheIaf kIqf aqy bIqy sfl dOrfn keI mMnIaF-pRmMnIaF
hsqIaF ny pRYWs klwb dIaF pMdrvfVf jF ivsLysL mIitMgF
ivwc sLfml ho ky afpxy ivcfr pRgt kIqy. bIqy sfl pRYWs
klwb ny aKLbfrF dy shI rwK-rKfv leI 100 stYNz iqafr
krvfey jo vwK vwK storF aqy hor sQfnF qy rwK idwqy gey
hn.
AunHF ikhf pMjfbI
pRYWs klwb hr sfl dI qrFH Twg bfibaF aqy qFqirkF ivruwD
lokF nUM cyqMn krn leI sqMbr df mhInf ivsLysL muihMm
vwjoN jfrI rwKygf.
afpxI 25 sflf
islvr jublI mnf rhy cMzIgVH pRYWs klwb nfl bxy nvyN
sMbMDF df ijLkr kridaF AunHF ikhf ik pfiksqfn ivcly
pMjfb dy pRYWs klwb nfl “pMj diraf mIzIaf kfnPrMs” rfhIN
aYsosIeysLn kfiem krn qoN bfd AunHF hux pMjfbI pRYWs
klwb afP kYnyzf dIaF ipCly cfr sfl dIaF gqIivDIaF nUM
dyKidaF, ies nfl rl ky iekiTaF clx df PYslf kIqf hY, jo
pMjfbI pRYWs klwb leI byhwd mfx vflI gwl hY. AunHF
cMzIgVH pYRWs klwb dy pRDfn s[ jgqfr isMG iswDU df ies
mOky qy Byijaf hoieaf ivsLysL sMdysL vI pVH ky suxfieaf.
aMq ivwc AunHF
pRYWs klwb dy nvyN koafzInytr, zf[ rnvIr sLfrdf nUM jI
afieaF ikhf aqy afs pRgt kIqI ik pwqrkfrqf dy Kyqr ivwc
AunHF df lMmF qjLrbf, pRYWs klwb leI lfhybMd sfbq
hovygf.
nvyN bxy
koafzInytr zf[ rnvIr sLfrdf horF rfjnIqkF aqy ibjLns vrg
dy lokF nUM qfVidaF ikhf ik ijhVf mIzIaf lokF dI
luwt-Ksuwt krfAux ivwc sLfml hY jF aihm BuUimkf inBf
irhf hY, Aus nUM iksy vI pRkfr dI ihmfieq dyx qoN Auh
guryjL krn. AunHF cYlyNj idMidaF ikhf ik pMjfbI pRYWs
klwb afAux vfly smyN ivwc vI aMDivsLvfsF dy iKlfP afpxI
lVfeI jfrI rwKygf.
sroiqaF df
mnorMjn krn leI pRiswD pMjfbI gfiek sunIl horF isLv
btflvI dIaF keI rcnfvF afpxy idlksL aMdfjL aqy srIlI
afvfjL ivwc suxfeIaF. AunHF jgjIq isMG dy gfey keI
pRiswD pMjfbI gfxy vI suxfey aqy do kfPIaF vI suxfeIaF
ijnHF nUM sroiqaF ny bhuq psMd kIqf. jlMDr dUrdrsLn qy
kMpojLr vwjoN kMm kr cwuky suKijMdr DflIvfl ny vI do
pMjfbI lok gIq ibnHF sfjLF qoN afpxI bulMd afvfjL ivwc
suxfey, jo bhuq psMd kIqy gey.
ies qoN ielfvf
nwcdI jvfnI gruwp vwloN pfieaf sdfbhfr BMgVf aqy lsLkfrf
gruwp vwloN pfieaf igwDf vI bhuq psMd kIqf igaf.
aMq ivwc joigMdr
isMG gryvfl (pMj pfxI) horF afey hoey sfry mihmfnF aqy
gflf nfeIt nUM sPl bnfAux leI sihXog dyx vfly sfry
spFsrF df DMnvfd kIqf. AunHF ies gwl qy KusLI pRgt kIqI
ik bhuq QoVy smyN ivwc pMjfbI pYRWs klwb ies smfgm nUM
sPl bnfAUx ivwc kfmXfb hoeI, ijs df pRmfx ies gwl qoN vI
spsLt sI sfrf hfl KcfKc Biraf hoieaf sI qy pMjfbI pRYWs
klwb dy mYNbrF nUM aijhf nvyklf smfgm afXojq krn leI hr
pfisEN vDfeIaF iml rhIaF sn.
ies dOrfn pMjfbI
pRYWs klwb dy mYNbrF ny gflf nfeIt dy spFsrF df AunHF
dIaF sItF qy jf ky AunHF nUM plYk dy ky snmfnq kIqf aqy
AunHF df DMnvfd kIqf.
vuwzbfeIn bYNkuat
hfl vwloN prosy svfdly Kfxy qoN bfd agly sfl iPr gflf
nfeIt qy iekwTy hox df vfadf krky lok KusLI-KusLI afpxy
GrF nUM prqy.